Święto Trzech Króli to potoczna nazwa Objawienia Pańskiego, czyli święta upamiętniającego objawienie się Boga człowiekowi. Trzej mędrcy ze Wschodu przybyli do Betlejem, gdzie narodził się Jezus, by oddać mu pokłon. Na pamiątkę tego wydarzenia Kościół ustanowił właśnie święto Objawienia Pańskiego. Jest to jedno z pierwszych świąt ustanowionych przez Kościół. Dawniej to ten dzień był świętem Bożego Narodzenia i w niektórych kościołach jest tak do dziś. Obchodzono je również jako święto Chrztu Pańskiego, ale w IV w. zarówno Boże Narodzenie jak i dzień Chrztu Pańskiego stały się odrębnymi świętami.
W związku z tym podziałem głównym wydarzeniem, świętowanym 6 stycznia, stał się pokłon mędrców ze Wschodu (nazywanych też astrologami), oddany Chrystusowi. Co ciekawe, biblijne opisy nie mówią o tym, ilu mędrców przybyło, ani nie podają ich imion. Tradycyjnie od średniowiecza w zachodnim chrześcijaństwie nazywani są imionami Kacper, Melchior i Baltazar.
Zwyczaje święta Trzech Króli krystalizować się zaczęły na przełomie XV i XVI w. Popularne stało się święcenia złota i kadzidła, którym była żywica z jałowca. Okadzano nim potem domy i obejścia, co miało zabezpieczać przed chorobami i nieszczęściami. Podobnie działać miało dotykanie poświęconym złotem. Po uroczystym obiedzie podawano ciasto z migdałem. Ten, kto go odnalazł w swoim kawałku, zostawał “migdałowym królem”. Innym popularnym wtedy zwyczajem było chodzenie dzieci z gwiazdą od domu do domu. Kiedy zapukały, dostawały rogale, zwane “szczodrakami”. Dzieci śpiewały też kolędy o Trzech Królach.
W XVIII w. upowszechniać się zaczął również zwyczaj święcenia kredy, którą zwyczajowo w święto Trzech Króli na drzwiach wejściowych w wielu domach katolickich pisano litery: C+M+B oraz datę bieżącego roku. Co ważne, litery te są skrótem od łacińskiego życzenia “Christus Mansionem Benedicat”, oznaczającego “Niech Chrystus błogosławi temu domowi”, nie zaś od imion mędrców, jak mylnie niektórzy sądzą.
W powojennej Polsce było dniem wolnym od pracy do 16 listopada 1960 r. Zostało zniesione ustawą Sejmu PRL-u. We wrześniu 2010 r. rozpoczęto prace legislacyjne nad ponownym przywróceniem dnia wolnego. Odpowiednią ustawę uchwalił Sejm RP przy okazji zmiany Kodeksu pracy. Ustawa została podpisana przez prezydenta Bronisława Komorowskiego 19 listopada 2010 r. 6 stycznia 2011 r. był pierwszym od 1960 r. dniem wolnym od pracy.
Stosunkowo nowym w Polsce zwyczajem obchodzenia święta jest Orszak Trzech Króli. To ogólnopolskie wydarzenie o charakterze rodzinnym. W tym roku organizowane będziew 560 miejscowościach w kraju. W ramach święta odbywają się jasełka, koncerty kolęd i konkursy. Ludzie maszerują ulicami miasta, idąc za głównymi bohaterami wydarzenia: królami Kacprem, Melchiorem i Baltazarem.

 

Opublikowano: 2018-01-06

Wydrukuj